Меню

Тема 12

Magnit maydon va elektromagnit induksiya

Amper va Lorens kuchlari, magnit oqimi, Faradey qonuni, Lens qoidasi, o‘zinduksiya.

Magnit maydon ta’siri

  • tokli o‘tkazgichga — Amper kuchi F = B·I·l·sin α;
  • harakatlanayotgan zaryadga — Lorens kuchi F = q·v·B·sin α. Maydonga perpendikulyar uchgan zarra aylana chizadi: r = mv/(qB).

Yo‘nalish chap qo‘l qoidasi bilan aniqlanadi. Magnit induksiya birligi — tesla (T).

Elektromagnit induksiya

Magnit oqimi Φ = B·S·cos α (veber). Oqim o‘zgarganda induksiya EYuK: ε = −ΔΦ/Δt (N o‘ramda N marta katta). Magnit maydonda harakatlanayotgan o‘tkazgichda ε = B·v·l. Lens qoidasi: induksion tok o‘zini vujudga keltirgan oqim o‘zgarishiga qarshilik qiladi.

O‘zinduksiya

ε = −L·ΔI/Δt, L — induktivlik (genri). Magnit maydon energiyasi W = LI²/2.

Ko‘p uchraydigan xato

Zarra maydon chiziqlari bo‘ylab uchganda ham Lorens kuchi bor deb o‘ylash — α = 0 da sin α = 0.