Adabiy turlar va janrlar

Uchta adabiy tur

• Epos — voqea hikoya qilinadi. Janrlari: doston, roman, qissa, hikoya, ertak, masal;
• Lirika — kechinma va tuyg‘u ifodalanadi. Janrlari: g‘azal, ruboiy, qasida, masnaviy, she’r;
• Drama — sahna uchun yoziladi, asar personajlar suhbatidan quriladi. Janrlari: tragediya, komediya, drama.

Turini aniqlash uchun bitta savol yetadi: asarda voqea hikoya qilinyaptimi (epos), tuyg‘u ifodalanyaptimi (lirika), yoki sahnada o‘ynash uchun yozilganmi (drama).

Mumtoz she’r shakllari

• Misra — she’rning bitta qatori;
• Bayt — ikkita misradan iborat eng kichik butun birlik;
• G‘azal — baytlardan tuzilgan, odatda ishqiy mazmundagi she’r. Oxirgi baytida shoirning taxallusi keladi;
• Ruboiy — to‘rt misrali, falsafiy xulosa bilan tugaydigan she’r;
• Qasida — madh, ulug‘lash she’ri;
• Masnaviy — har bayti o‘zaro qofiyalanadi, dostonlar shu shaklda yoziladi.

Badiiy tasvir vositalari

• o‘xshatish — bir narsani ikkinchisiga qiyoslash (oydek yuz);
• sifatlash — badiiy belgi berish (oltin kuz);
• jonlantirish — jonsizga jonli xatti-harakatini berish (shamol qo‘shiq aytdi);
• mubolag‘a — bo‘rttirish.

Ko‘p uchraydigan xato

Dostonni lirikaga qo‘shish. Dostonda voqea hikoya qilinadi, she’riy shaklda yozilgani uni lirika qilmaydi — u epos.