Тема 8
Temuriylar davri
Shohruh, Mirzo Ulug‘bek, Husayn Boyqaro, temuriylar saltanatining inqirozi.
Shohruh va Ulug‘bek
Temurdan keyin taxt uchun kurash boshlangan. Shohruh (1409–1447) poytaxtni Hirotga ko‘chirgan, Movarounnahrni o‘g‘li Mirzo Ulug‘bekga topshirgan.
Ulug‘bek (1409–1449 Samarqand hukmdori) — olim-hukmdor: Samarqanddagi rasadxona, «Ziji jadidi Ko‘ragoniy» yulduzlar jadvali (1018 yulduz), Buxoro (1417), Samarqand (1417–1420) va G‘ijduvon (1433) madrasalari. 1449-yilda o‘g‘li Abdullatif fitnasi natijasida o‘ldirilgan.
Husayn Boyqaro
Hirotda 1469–1506-yillarda hukm surgan. Alisher Navoiy uning vaziri va do‘sti bo‘lgan. Hirot madaniyat markaziga aylangan: Kamoliddin Behzod miniatyuralari, Jomiy va Navoiy ijodi.
Inqiroz
Ichki nizolar saltanatni zaiflashtirgan. 1500-yilda Muhammad Shayboniyxon Samarqandni egallagan, 1507-yilda Hirot ham qo‘ldan ketgan. Zahiriddin Muhammad Bobur Kobulga, keyin Hindistonga yo‘l olib, 1526-yilda Boburiylar saltanatiga asos solgan.
Ko‘p uchraydigan xato
Ulug‘bekni Temuriylar poytaxti Hirotning hukmdori deb yozish — u Samarqandda hukm surgan.