Molekulyar-kinetik nazariya va gaz qonunlari

Asosiy tushunchalar

Modda miqdori ν = m/M = N/N_A, Avogadro soni N_A ≈ 6,02·10²³ mol⁻¹. Absolyut harorat T = t + 273 (K). Molekulaning o‘rtacha kinetik energiyasi E = (3/2)kT, k = 1,38·10⁻²³ J/K.

Ideal gaz holat tenglamasi

pV = νRT, R = 8,31 J/(mol·K). Bundan pV/T = const (massa o‘zgarmaganda).

Izojarayonlar

• izotermik (T = const, Boyl–Mariott): pV = const;
• izobarik (p = const, Gey-Lyussak): V/T = const;
• izoxorik (V = const, Sharl): p/T = const.

Misol. Gaz izotermik siqilib hajmi 3 marta kamaydi — bosimi 3 marta ortadi.

Normal sharoitda (0 °C, 101 kPa) har qanday gazning 1 moli ≈ 22,4 l hajm egallaydi.

Ko‘p uchraydigan xato

Gaz qonunlarida haroratni °C da qo‘yish — faqat kelvin.