Topic 23
Pronunciation: tovushlar, urg‘u va intonatsiya
Qiyin tovushlar (th, w/v), -ed va -s oxiri, so‘z urg‘usi, gap urg‘usi, intonatsiya.
O‘zbek tilida yo‘q tovushlar
- th: /θ/ — think, three (jarangsiz), /ð/ — this, mother (jarangli); tilning uchi tishlar orasida;
- w va v: wine — lablar yumaloq, vine — tish lab ustida;
- qisqa va cho‘ziq unlilar: ship / sheep, full / fool.
-ed oxiri
/t/ — jarangsiz tovushdan keyin: worked, watched; /d/ — jarangli: played, lived; /ɪd/ — t, d dan keyin: wanted, needed.
-s oxiri: /s/ cats, /z/ dogs, /ɪz/ buses, watches.
So‘z urg‘usi
Ma’no o‘zgartirishi mumkin: REcord (ot) — reCORD (fe’l); PREsent — preSENT. -tion, -ic dan oldingi bo‘g‘in urg‘uli: eduCAtion, eCOnomic.
Gap urg‘usi va intonatsiya
Mazmunli so‘zlar (ot, fe’l, sifat) urg‘uli, yordamchi so‘zlar kuchsiz: I WANT to GO to the PARK.
Pasayuvchi ohang — darak gap va wh- savollar; ko‘tariluvchi — ha/yo‘q savollari va sanab o‘tishda (oxirgisi pasayadi).
Ko‘p uchraydigan xato
-ed ni har doim alohida bo‘g‘in qilib o‘qish: work-ed emas, workt.