Topic 5
Eritmalar va konsentratsiya
Massa ulushi, molyar konsentratsiya, eritmalarni aralashtirish va suyultirish, eruvchanlik.
Massa ulushi
ω = m(modda) / m(eritma), m(eritma) = m(modda) + m(erituvchi).
Misol. 50 g tuz 150 g suvda: ω = 50/200 = 25 %.
Molyar konsentratsiya
C_M = n / V (mol/l). 4 g NaOH (0,1 mol) 500 ml eritmada: C = 0,2 M.
Aralashtirish va suyultirish
Modda massalari qo‘shiladi: ω = (m₁ω₁ + m₂ω₂) / (m₁ + m₂). Suv qo‘shilsa modda massasi o‘zgarmaydi: 200 g 20 % li eritmaga 200 g suv → 40/400 = 10 %.
Eruvchanlik
100 g suvda eriydigan modda massasi. Ko‘pchilik qattiq moddalar eruvchanligi harorat bilan ortadi, gazlarniki kamayadi. To‘yingan eritma — shu haroratda boshqa erimaydi.
Kristallogidratlar: CuSO₄·5H₂O — mis kuporosi.
Ko‘p uchraydigan xato
Massa ulushini erituvchi massasiga bo‘lish — eritma massasiga bo‘linadi.