Topic 12
Buxoro amirligi, Xiva va Qo‘qon xonliklari
Mang‘itlar, qo‘ng‘irotlar va minglar sulolalari; boshqaruv va tashqi siyosat.
Buxoro amirligi (1756–1920)
Mang‘itlar sulolasi — Muhammad Rahimbiy 1756-yilda hokimiyatni olgan. Shohmurod davrida «amir» unvoni qabul qilingan. Amir Nasrullo, Amir Muzaffar (Rossiya bilan urush), oxirgi amir — Olimxon (1920-yilgacha).
Xiva xonligi
1512-yilda Elbarsxon asos solgan (Arabshohiylar). XVII asrda Abulg‘ozixon — xon va tarixchi («Shajarayi turk», «Shajarayi tarokima»). 1804-yildan qo‘ng‘irotlar sulolasi (Eltuzarxon). Muhammad Rahimxon II (Feruz) — shoir va madaniyat homiysi.
Qo‘qon xonligi
1709-yilda Shohruhbiy asos solgan (minglar sulolasi). Olimxon (1798–1810) Toshkentni qo‘shib olgan va «xon» unvonini olgan; Umarxon (1810–1822) davrida madaniyat gullagan (Nodira, Gulxaniy). Xudoyorxon davrida Rossiya tazyiqi kuchaygan.
O‘zaro munosabatlar
Uch davlat O‘ratepa, Toshkent, Xo‘jand kabi hududlar uchun o‘zaro urushgan — bu ularni Rossiyaga qarshi kurashda zaiflashtirgan.
Ko‘p uchraydigan xato
Qo‘qon xonlari Olimxon (1798–1810) bilan Buxoroning oxirgi amiri Olimxonni adashtirish.