Menu

Topic 21

O‘rta Osiyo olimlari va ilmiy merosi

Xorazmiy, Farg‘oniy, Forobiy, Beruniy, Ibn Sino, Imom Buxoriy, Ulug‘bek va Ali Qushchi.

IX–XI asrlar Uyg‘onishi

  • Muhammad Muso al-Xorazmiy — Bag‘doddagi «Bayt ul-hikma» olimi; «Al-jabr val-muqobala» — algebra fani nomi shundan; «algoritm» so‘zi uning nomidan;
  • Ahmad al-Farg‘oniy — astronom, Qohiradagi Nil suvi o‘lchagichini (miqyos) qurgan; Yevropada «Alfraganus»;
  • Abu Nasr Forobiy — faylasuf, «Ikkinchi muallim» (Arastudan keyin), «Fozil odamlar shahri»;
  • Abu Rayhon Beruniy (973–1048) — Xorazm; «Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar», «Hindiston», «Qonuni Mas’udiy»; Yer globusini yasagan;
  • Abu Ali ibn Sino (980–1037) — Buxoro yaqinidagi Afshona; «Tib qonunlari», «Shifo kitobi».

Islom ilmlari

Imom al-Buxoriy — «Al-Jome’ as-sahih» hadislar to‘plami; Imom at-Termiziy; Abu Mansur Moturidiy — kalom ilmi; Bahouddin Naqshband — naqshbandiya tariqati.

Temuriylar davri

Mirzo Ulug‘bek, Ali Qushchi, Qozizoda Rumiy — Samarqand astronomiya maktabi; Kamoliddin Behzod — miniatyura.

Ko‘p uchraydigan xato

«Tib qonunlari»ni Beruniyga, «Hindiston»ni Ibn Sinoga nisbat berish.