Тема 10
Umurtqasiz hayvonlar
Sodda hayvonlar, bo‘shliqichlilar, chuvalchanglar, molluskalar, bo‘g‘imoyoqlilar.
Bir hujayralilar (sodda hayvonlar)
Amyoba (soxta oyoqlar), yashil evglena (xloroplast, yorug‘likda avtotrof), infuzoriya-tufelka (ikki yadro, kiprikchalar). Bezgak plazmodiysi — bezgak qo‘zg‘atuvchisi, tashuvchisi — anofeles chivini.
Ko‘p hujayralilar
- bo‘shliqichlilar (gidra, meduza) — ikki qavatli, otuvchi hujayralar;
- yassi chuvalchanglar (oq planariya, jigar qurti, cho‘chqa tasmasimon chuvalchangi);
- to‘garak chuvalchanglar (odam askaridasi) — ayrim jinsli;
- halqali chuvalchanglar (yomg‘ir chuvalchangi, zuluk) — ikkilamchi tana bo‘shlig‘i, yopiq qon aylanish sistemasi;
- molluskalar (tishsiz, shilliqqurt, sakkizoyoq) — chig‘anoq, mantiya;
- bo‘g‘imoyoqlilar — xitinli qoplag‘ich:
Qisqichbaqasimonlar — 5 juft (10) oyoq; o‘rgimchaksimonlar — 4 juft (8) oyoq; hasharotlar — 3 juft (6) oyoq, tana bosh, ko‘krak, qorindan iborat.
Hasharotlar rivojlanishi: to‘liq o‘zgarish (tuxum → lichinka → g‘umbak → voyaga yetgan: kapalak, qo‘ng‘iz, pashsha) va chala o‘zgarish (g‘umbaksiz: chigirtka, ninachi).
Ko‘p uchraydigan xato
O‘rgimchakni hasharot deb hisoblash: uning 8 oyog‘i bor va mo‘ylovi yo‘q.