Geometrik optika: qaytish, sinish, linzalar

Qaytish va sinish

Qaytish qonuni: tushish burchagi qaytish burchagiga teng. Yassi ko‘zguda tasvir mavhum, teng o‘lchamli, ko‘zgu orqasida xuddi shunday masofada.

Sinish qonuni: sin α / sin β = n₂/n₁. Absolyut sindirish ko‘rsatkichi n = c/v (suv ≈ 1,33, shisha ≈ 1,5).

To‘la ichki qaytish — optik zichroq muhitdan siyrakroqqa o‘tishda, sin α₀ = 1/n burchakdan katta burchakda. Optik tola shu hodisaga asoslangan.

Linzalar

Yig‘uvchi (qavariq) va sochuvchi (botiq). Linza formulasi: 1/F = 1/d + 1/f. Optik kuch D = 1/F (dioptriya, F — metrda). Kattalashtirish Γ = f/d.

• d > 2F — kichiklashgan haqiqiy teskari tasvir (fotoapparat, ko‘z);
• F < d < 2F — kattalashgan haqiqiy (proyektor);
• d < F — kattalashgan mavhum to‘g‘ri (lupa).

Uzoqni ko‘rmaslik (miopiya) — sochuvchi, yaqinni ko‘rmaslik — yig‘uvchi linzali ko‘zoynak.

Ko‘p uchraydigan xato

Optik kuchni santimetrdagi fokus bilan hisoblash: F = 20 sm = 0,2 m → D = 5 dptr.