Termodinamika va issiqlik jarayonlari

Issiqlik miqdori

• isitish: Q = c·m·Δt (suv uchun c = 4200 J/(kg·°C));
• erish: Q = λ·m (muz uchun λ = 3,4·10⁵ J/kg);
• bug‘lanish: Q = L·m (suv uchun L = 2,3·10⁶ J/kg);
• yonish: Q = q·m.

Issiqlik balansi: berilgan issiqlik = olingan issiqlik. Erish va qaynash davomida harorat o‘zgarmaydi.

Birinchi qonun

Q = ΔU + A: gazga berilgan issiqlik ichki energiyani o‘zgartirish va ish bajarishga sarflanadi. Gazning ishi A = p·ΔV. Izoxorik jarayonda A = 0, izotermik jarayonda ΔU = 0, adiabatik jarayonda Q = 0.

Issiqlik mashinasi

η = (Q₁ − Q₂)/Q₁. Ideal (Karno) mashina: η = (T₁ − T₂)/T₁ — haroratlar kelvinda. Hech bir mashina FIK 100 % bo‘lmaydi (ikkinchi qonun).

Issiqlik uzatish usullari

Issiqlik o‘tkazuvchanlik, konveksiya (suyuqlik va gazda), nurlanish (vakuumda ham).

Ko‘p uchraydigan xato

Karno formulasida °C ishlatish va 0 °C dagi muzni qizdirishda erish issiqligini unutish.