Kimyoviy bog‘lanish va kristall panjaralar

Bog‘lanish turlari

• ion — tipik metall va metallmas: NaCl, CaF₂;
• kovalent qutbsiz — bir xil metallmas atomlari: H₂, Cl₂, O₂, N₂;
• kovalent qutbli — turli metallmaslar: HCl, H₂O, NH₃;
• metall — metallarda umumlashgan elektronlar;
• vodorod bog‘lanish — H va F, O, N orasida molekulalararo: suv, HF.

σ va π bog‘lar, gibridlanish

Birlamchi bog‘ — σ; qo‘sh bog‘ — σ + π; uch bog‘ — σ + 2π (N₂). Gibridlanish:

• sp³ — 109°28′, tetraedr: CH₄;
• sp² — 120°, yassi: C₂H₄, BF₃;
• sp — 180°, chiziqli: C₂H₂, CO₂.

Kristall panjaralar

Ionli (NaCl) — qattiq, yuqori t_suyuq; atomli (olmos, SiO₂) — juda qattiq, qiyin eriydi; molekulyar (muz, I₂, quruq muz CO₂) — oson eriydi, uchuvchan; metall — elektr o‘tkazuvchan, bolg‘alanuvchan.

Ko‘p uchraydigan xato

CO₂ va SiO₂ ni bir xil panjarali deb o‘ylash: CO₂ — molekulyar, SiO₂ — atomli.