Тема 1
Türk alifbosi va o‘qilishi
29 harf, o‘zbek lotin yozuvidan farqli harflar, urg‘u.
Alifbo
Turk alifbosi lotin yozuvida, 29 harf: 8 unli va 21 undosh. Har harf deyarli har doim bir xil o‘qiladi — so‘z qanday yozilsa, shunday aytiladi.
O‘zbek yozuvidan farqli harflar
- c — o‘zbekcha j: cami (masjid), cuma (juma);
- ç — ch: çay (choy), çocuk (bola);
- ş — sh: şehir (shahar), kuş (qush);
- ı (nuqtasiz) — o‘zbekcha qizdagi qisqa i: kız, ışık;
- i (nuqtali) — bilimdagi i; bosh harfi ham nuqtali: İstanbul;
- ö — o‘: göz (ko‘z), söz (so‘z);
- ü — ü (lablangan i): gül (gul), üzüm (uzum);
- ğ (yumshoq g) — o‘zi deyarli eshitilmaydi, oldingi unlini cho‘zadi: dağ [da:], öğretmen [ö:retmen];
- o — o‘zbekcha o emas, qisqa o: okul; a — ochiq a: ana.
Turk tilida yo‘q harflar
q, x, w va o‘zbekcha o‘, g‘ yo‘q: qalam → kalem, xabar → haber, g‘alaba → galibiyet.
Urg‘u
Odatda urg‘u oxirgi bo‘g‘inda: kitap, öğrenci. Istisno — joy nomlari va ba’zi so‘zlar: Ankara, İstanbul, şimdi.