Topic 2
Past Simple va Present Perfect
Tugagan o‘tmish va hozirga bog‘liq natija.
Past Simple
O‘tmishda tugagan va vaqti aniq harakat: I visited Tashkent last year.
To‘g‘ri fe’llarga -ed qo‘shiladi (work → worked, live → lived), noto‘g‘ri fe’llar esa ikkinchi shaklda keladi:
- go → went → gone;
- see → saw → seen;
- write → wrote → written;
- take → took → taken;
- begin → began → begun.
Inkor va so‘roqda did ishlatiladi, asosiy fe’l asl shaklga qaytadi: I did not go. Did you go? — Did you went? emas.
Present Perfect
Tuzilishi: have / has + V3 (uchinchi shakl).
Harakat o‘tmishda bo‘lgan, lekin vaqti muhim emas yoki natijasi hozir seziladi:
I have lost my key. — kalit hozir ham yo‘q.
She has never been to London. — hayoti davomida hech qachon.
Ikkalasini qanday ajratish kerak
Gapdagi vaqt ko‘rsatkichiga qarang:
- Past Simple: yesterday, last week, in 2010, two days ago, when I was a child;
- Present Perfect: already, just, yet, ever, never, so far, since 2010, for three years.
since va for ni adashtirmang: since — boshlanish nuqtasi (since Monday), for — davomiylik (for two hours).
Ko‘p uchraydigan xato
Aniq o‘tmish vaqti bilan Present Perfect ishlatish: I have seen him yesterday — noto‘g‘ri. Yesterday bor ekan, Past Simple kerak: I saw him yesterday.