Topic 22
Mumtoz adabiyot: Yusuf Xos Hojibdan Lutfiygacha
«Qutadg‘u bilig», «Devonu lug‘otit turk», «Hibat ul-haqoyiq», Yassaviy, Atoiy, Lutfiy, Durbek.
Qoraxoniylar davri
- Yusuf Xos Hojib — «Qutadg‘u bilig» («Saodatga yo‘llovchi bilim»): davlat boshqaruvi va axloq haqida doston. To‘rt ramziy obraz: Kuntug‘di — adolat, Oyto‘ldi — davlat (baxt), O‘gdulmish — aql, O‘zg‘urmish — qanoat;
- Mahmud Koshg‘ariy — «Devonu lug‘otit turk»: turkiy so‘zlar lug‘ati, ichida xalq she’rlari, maqollari;
- Ahmad Yugnakiy — «Hibat ul-haqoyiq» («Haqiqatlar tuhfasi»): ilm, til odobi, saxovat haqida pand-nasihat;
- Ahmad Yassaviy — «Devoni hikmat»: tasavvufiy hikmatlar.
XIV–XV asrlar
- Rabg‘uziy — «Qissasi Rabg‘uziy»: payg‘ambarlar haqidagi qissalar;
- Atoiy, Sakkokiy — g‘azalnavislar;
- Lutfiy — «malik ul-kalom» (so‘z mulkining sultoni), «Gul va Navro‘z» dostoni, ko‘plab g‘azal va tuyuqlar;
- Durbek — «Yusuf va Zulayho» dostoni.
Ko‘p uchraydigan xato
«Qutadg‘u bilig»ni Mahmud Koshg‘ariyga nisbat berish (u — lug‘at muallifi) va «Hibat ul-haqoyiq»ni Yassaviy asari deb o‘ylash.