3. Saralash

Nega saralash muhim

Saralangan ma’lumot ustida ko‘p narsa osonlashadi: ikkilik qidiruv,
takrorlarni topish, eng yaqin juftlik, mediana. Ko‘p masala «avval
saralaymiz» degan qatordan boshlanadi.

Sodda usullar (tushunish uchun)

Tanlash bilan saralash: eng kichigini topib boshiga qo‘yamiz,
keyin qolganidan yana eng kichigini. O(n²).

O‘rniga qo‘yish: har bir elementni allaqachon saralangan qismning
kerakli joyiga suqamiz. O(n²), lekin deyarli saralangan massivda tez.

Ko‘pikli: qo‘shni juftlarni almashtirib chiqamiz. O(n²), amalda
eng sekini.

Bularni bilish kerak, lekin musobaqada yozilmaydi.

Amaliyotda

a.sort()             # o‘zini saralaydi, None qaytaradi
b = sorted(a)        # yangi ro‘yxat
a.sort(reverse=True) # kamayish tartibida

Python‘dagi saralash O(n log n) va barqaror (stable): teng
elementlarning boshlang‘ich tartibi buzilmaydi.

key bilan saralash

sozlar.sort(key=len)                    # uzunligi bo‘yicha
odamlar.sort(key=lambda p: p[1])        # ikkinchi maydon bo‘yicha
odamlar.sort(key=lambda p: (-p[1], p[0]))   # ball kamayishi, keyin ism

Oxirgi yozuv — reyting jadvali uchun tayyor namuna: avval ball
bo‘yicha kamayish, teng bo‘lsa alifbo bo‘yicha.

Nimani eslab qolish kerak

• sort() — o‘zini, sorted() — nusxani;
• murakkablik O(n log n);
• key — nimaga qarab solishtirish;
• teskari tartib uchun reverse=True yoki key da minus.