Turli muhitlarda elektr toki

Metallar

Tok tashuvchilar — erkin elektronlar. Harorat oshsa qarshilik ortadi: R = R₀(1 + αΔt). Juda past haroratda ba’zi metallar — o‘ta o‘tkazuvchanlik.

Elektrolitlar

Tok tashuvchilar — musbat va manfiy ionlar. Faradeyning birinchi qonuni: elektrodda ajralgan modda massasi m = k·I·t = k·q, k — elektrokimyoviy ekvivalent. Qo‘llanishi: galvanostegiya (metall qoplash), mis va alyuminiy olish.

Gaz va vakuum

Gazda — ionlar va elektronlar (ionizatsiya kerak): uchqun, yoy, toj razryadi, chaqmoq. Vakuumda — termoelektron emissiya bilan chiqqan elektronlar (elektron-nur trubka).

Yarimo‘tkazgichlar

Harorat oshsa qarshilik kamayadi. Xususiy o‘tkazuvchanlik — elektronlar va kovaklar. Donor aralashma (masalan, kremniyga fosfor) — n-tip (elektronlar); akseptor (bor, indiy) — p-tip (kovaklar). p–n o‘tish tokni bir tomonga o‘tkazadi — diod; tranzistor kuchaytiradi.

Ko‘p uchraydigan xato

Yarimo‘tkazgich va metall qarshiligining haroratga bog‘liqligini adashtirish.