Menyu

5-mavzu

Gidrosfera: dunyo okeani va quruqlik suvlari

Okeanlar, sho‘rlik, oqimlar, daryolar, ko‘llar, muzliklar va yer osti suvlari.

Dunyo okeani

An’anaviy ravishda to‘rt okean: Tinch (eng katta va eng chuqur), Atlantika, Hind, Shimoliy Muz okeani (eng kichik). O‘rtacha sho‘rlik ≈ 35 ‰; eng sho‘r dengiz — Qizil dengiz.

Oqimlar: iliq — Golfstrim, Kuro-Sio; sovuq — Labrador, Peru, Kaliforniya. Iliq oqim qirg‘oqqa nam va mo‘tadil iqlim, sovuq oqim — quruqlik keltiradi (Atakama cho‘li).

Daryolar va ko‘llar

Eng uzun daryo — Nil (Amazonka bilan bahsli), eng sersuv — Amazonka. Eng katta ko‘l — Kaspiy (sho‘r), eng chuqur — Baykal (≈ 1642 m). Daryo havzasi, suvayirg‘ich, irmoq, quyilish joyi (delta, estuariy) tushunchalari.

Muzliklar va yer osti suvlari

Chuchuk suvning asosiy zaxirasi — muzliklarda (ayniqsa Antarktida). Artezian suvlari — suv o‘tkazmaydigan qatlamlar orasidagi bosimli suvlar.

Ko‘p uchraydigan xato

Kaspiyni dengiz deb nomlagani uchun okeanga tutashgan deb o‘ylash — u berk ko‘l.