Sistematika, sporali va ochiq urug‘li o‘simliklar

Taksonomik birliklar

O‘simliklarda: tur → turkum → oila → qabila (tartib) → sinf → bo‘lim → dunyo. Hayvonlarda: tur → avlod (urug‘) → oila → turkum → sinf → tip → dunyo. Diqqat: bir xil «turkum» so‘zi o‘simliklarda avlodni, hayvonlarda esa oiladan kattaroq birlikni bildiradi. K. Linney binar nomenklaturani kiritgan: tur nomi ikki so‘zdan (turkum/avlod va tur).

O‘simlik to‘qimalari va organlari

Hosil qiluvchi (meristema), qoplovchi, asosiy, mexanik, o‘tkazuvchi (ksilema — suv va mineral tuzlar yuqoriga; floema — organik moddalar pastga). Vegetativ organlar: ildiz, poya, barg; generativ: gul, meva, urug‘.

Sporali o‘simliklar

• suvo‘tlari — to‘qima va organlari yo‘q (xlorella, spirogira, laminariya);
• yo‘sinlar — ildizi yo‘q (rizoidlar), rivojlanish siklida gametofit ustun (ko‘kyo‘sin, sfagnum);
• qirqquloqlar, qirqbo‘g‘imlar, plaunlar — haqiqiy ildiz bor, sporofit ustun.

Urug‘lanish uchun suv kerak — shuning uchun ular nam joylarda o‘sadi.

Ochiq urug‘lilar

Qarag‘ay, archa, qoraqarag‘ay, sarv: gul va meva yo‘q, urug‘ qubba tangachalarida ochiq joylashadi; urug‘lanish uchun suv shart emas.

Ko‘p uchraydigan xato

Yo‘sinning yashil o‘simligini sporofit deb o‘ylash — u gametofit.