11-mavzu
Umurtqali hayvonlar
Xordalilar; baliqlar, amfibiyalar, sudralib yuruvchilar, qushlar va sutemizuvchilarning qiyosiy tavsifi.
Xordalilar tipi
Ichki o‘q skelet (xorda yoki umurtqa pog‘onasi), nerv nayi, jabra yoriqlari (hech bo‘lmaganda embrionda). Lansetnik — xorda umrbod saqlanadi.
Sinflar
| Sinf | Yurak | Nafas | Tana harorati |
|---|---|---|---|
| Baliqlar | 2 kamerali, 1 doira | jabra | o‘zgaruvchan |
| Suvda va quruqlikda yashovchilar | 3 kamerali, 2 doira | o‘pka va teri | o‘zgaruvchan |
| Sudralib yuruvchilar | 3 kamerali (qorinchada chala to‘siq; timsohda 4) | o‘pka | o‘zgaruvchan |
| Qushlar | 4 kamerali | o‘pka, havo xaltalari | doimiy |
| Sutemizuvchilar | 4 kamerali | o‘pka, diafragma | doimiy |
O‘ziga xosliklar
Baliqlarda yon chiziq, suzgich pufak. Baqalar metamorfoz bilan rivojlanadi (itbaliq — baliqqa o‘xshash lichinka). Qushlarda — o‘ng aorta ravog‘i, sutemizuvchilarda — chap. Sutemizuvchilarda sut bezlari, tuk qoplami; tuxum qo‘yuvchilari — o‘rdakburun, yexidna.
Ko‘p uchraydigan xato
Kitni baliq deb o‘ylash — u o‘pka bilan nafas oladigan sutemizuvchi.