Imlo: tutuq belgisi va o‘ harfi

Tutuq belgisi (’)

U ikki vazifani bajaradi:

1. Unlini cho‘zib aytishni ko‘rsatadi: ma’no, ta’lim, e’lon, a’lo, ma’lum;
2. Bo‘g‘inlarni ajratadi — undoshdan keyin kelib, keyingi unli alohida aytilishini bildiradi: san’at, in’om, shu’la, mas’ul.

Tutuq belgisi tushib qolsa, so‘z boshqacha o‘qiladi va ko‘pincha ma’nosiz bo‘lib qoladi. Shuning uchun imtihonda u eng ko‘p tekshiriladigan qoidalardan biri.

o‘ va g‘ harflari

o‘ va g‘ — alohida harflar, ularning belgisi tutuq belgisi emas, balki harfning ajralmas qismi:

• o‘quvchi, o‘qituvchi, o‘zbek, go‘zal, ko‘p;
• g‘alaba, bog‘, sog‘lom, to‘g‘ri.

Ularni o va g bilan yozish — imlo xatosi: oquvchi, gozal degan so‘zlar yo‘q.

Bosh harf

Bosh harf bilan yoziladi: gap boshi, kishi ismi va familiyasi, joy nomlari (O‘zbekiston, Samarqand), tashkilot nomlari, asar sarlavhalari.

Ko‘p uchraydigan xato

Tutuq belgisi bilan o‘ dagi belgini aralashtirish. Ma’no da belgi a dan keyin turadi va cho‘ziqlikni bildiradi; o‘quvchi da esa belgi o harfining o‘ziga tegishli — bu butunlay boshqa harf.