16-mavzu
Matnni tushunish: asosiy fikr va tafsilot
Mavzu, asosiy g‘oya, tayanch so‘zlar, matnda aytilgan va aytilmagan ma’lumot.
Mavzu va asosiy fikr
Mavzu — matn nima haqida (suvni tejash). Asosiy fikr — muallif shu mavzu haqida nimani aytmoqchi (har bir oila suvni tejashi mumkin va kerak). Asosiy fikr ko‘pincha birinchi yoki oxirgi gapda, ba’zan butun matndan xulosa bo‘lib chiqadi.
Tafsilot savollari
«Matnga ko‘ra…» deb boshlangan savolda javob matnning o‘zida bo‘lishi kerak. O‘z bilimingizdan to‘g‘ri, lekin matnda yo‘q variant — noto‘g‘ri javob. Raqam, sana, sabab — matnga qaytib tekshiriladi.
Ishlash tartibi
- Savolni birinchi o‘qing — nimani qidirishni biling;
- matnni o‘qib, tayanch so‘zlarni belgilang;
- har variantni matndagi gap bilan solishtiring: «aytilgan», «aytilmagan», «teskarisi aytilgan»;
- juda umumiy («hamma narsa foydali») yoki juda tor variantlardan ehtiyot bo‘ling.
Ko‘p uchraydigan xato
Matndagi so‘z aynan takrorlangan variantni tanlash. Tuzuvchilar ko‘pincha matndan so‘z olib, ma’nosini buzadi — so‘zga emas, fikrga qarang.