15-mavzu
Nutq madaniyati va uslubiy xatolar
Nutqning to‘g‘riligi, aniqligi, sofligi; ortiqcha so‘z va qo‘shimchalar; ish qog‘ozlari.
Madaniy nutq sifatlari
To‘g‘rilik (adabiy me’yor), aniqlik (fikrga mos so‘z), mantiqiylik, soflik (keraksiz chet so‘z, jargon, sheva yo‘q), boylik, ifodalilik, jo‘yalilik (vaziyatga moslik).
Tipik uslubiy xatolar
- Pleonazm — ma’no takrori: bo‘sh vakansiya (vakansiya — bo‘sh o‘rin), yosh bolalik, oldinga olg‘a;
- tavtologiya — bir o‘zakli so‘z takrori: savol so‘radi o‘rniga savol berdi;
- ortiqcha qo‘shimcha: oshpazchi, toshkentlik shaharlik;
- paronimni adashtirish: afzal o‘rniga abzal.
Ish qog‘ozlari
Ariza — so‘rov: kimga, kimdan, matn, sana, imzo. Tushuntirish xati — biror holat sababi. Tarjimai hol — shaxs hayoti birinchi shaxsda, xronologik tartibda. Ishonchnoma — boshqa shaxsga vakolat berish. Tilxat — narsa yoki pul olganlikni tasdiqlash.
Ko‘p uchraydigan xato
Pleonazmni sezmaslik: so‘zning ma’nosi ichida allaqachon bor belgini yana qo‘shish.