Menyu

7-mavzu

Anorganik birikmalar sinflari

Oksidlar, asoslar, kislotalar, tuzlar: tasnifi, nomlanishi va xossalari.

Oksidlar

  • asosli — Na₂O, CaO, CuO (kislota bilan tuz beradi);
  • kislotali — CO₂, SO₃, P₂O₅ (asos bilan tuz beradi);
  • amfoter — ZnO, Al₂O₃ (ikkalasi bilan);
  • befarq (tuz hosil qilmaydigan) — CO, NO, N₂O.

Asoslar va kislotalar

Ishqorlar — suvda eruvchan asoslar (NaOH, KOH, Ba(OH)₂). Amfoter gidroksidlar — Zn(OH)₂, Al(OH)₃. Kislotalar — kislorodli (H₂SO₄, HNO₃) va kislorodsiz (HCl, H₂S).

Tuzlar va nomlanish

O‘rta (Na₂SO₄), nordon (NaHCO₃), asosli ((CuOH)Cl), qo‘sh (KAl(SO₄)₂). Kislota qoldig‘i nomlari: SO₄²⁻ sulfat, SO₃²⁻ sulfit, S²⁻ sulfid, NO₃⁻ nitrat, NO₂⁻ nitrit, PO₄³⁻ fosfat, CO₃²⁻ karbonat, SiO₃²⁻ silikat, Cl⁻ xlorid.

Genetik bog‘lanish

Metall → asosli oksid → asos → tuz; metallmas → kislotali oksid → kislota → tuz. Ca → CaO → Ca(OH)₂ → CaCO₃.

Ko‘p uchraydigan xato

Sulfit va sulfatni, nitrit va nitratni adashtirish: «-at» — kislorodi ko‘proq.