Asosiy qismga o‘tish
Orqaga Mutaxassislik fan Informatika · SamDU 2-sonli akademik litseyi
Tizimga kirish

5. Shart operatorlari

Nazariya

Solishtirish

== (teng), != (teng emas), <, <=, >, >=. Natija — True
yoki False.

Bitta = — qiymat berish, ikkitasi — solishtirish. Bu eng ko‘p
uchraydigan chalkashlik.

Shart

n = int(input())
if n > 0:
    print("musbat")
elif n < 0:
    print("manfiy")
else:
    print("nol")

Chekinish (indentatsiya) — Python‘da sintaksisning bir qismi.
Qavs yoki begin/end yo‘q: blok chekinish bilan belgilanadi. To‘rt
probel — qabul qilingan me’yor.

Mantiqiy amallar

if 0 <= x and x <= 100:      # ikkala shart ham bajarilsa
if x < 0 or x > 100:         # kamida bittasi bajarilsa
if not tayyor:               # teskarisi

Python‘da zanjir yozish mumkin va u o‘qishga qulayroq:

if 0 <= x <= 100:

Nima «rost» hisoblanadi

0, 0.0, "", bo‘sh ro‘yxat [] — bularning hammasi False.
Qolgani True. Shuning uchun if sonlar: — «ro‘yxat bo‘sh emasmi»
degani.

Qisqa shart

holat = "juft" if n % 2 == 0 else "toq"

Misol

n = int(input())
if n % 2 == 0:
    print("juft")
else:
    print("toq")

Mashq masalalari

✓KodMasalaQiyinlik
A102 Eng katta son Boshlang‘ich
A103 Juft yoki toq Boshlang‘ich
PY05-1 Musbat, manfiy yoki nol Boshlang‘ich
PY05-10 Yil fasli Oson
PY05-11 Nuqta va doira Oson
PY05-12 Sana to‘g‘rimi? O‘rta
PY05-13 Ertangi sana O‘rta
PY05-14 Ikki kesmaning umumiy qismi O‘rta
PY05-15 Bir yurishda yetadimi? Qiyin
PY05-2 Kabisa yili Oson
PY05-3 Ballni bahoga aylantirish Boshlang‘ich
PY05-4 Uchburchak turi Oson
PY05-5 Koordinata choraklari Oson
PY05-6 Shaxmat katagi rangi Oson
PY05-7 Taksi narxi Oson
PY05-8 O‘rtancha son Oson
PY05-9 Kino chiptasi Oson

Nazorat savollari

1 Tenglikni tekshirish uchun qaysi belgi ishlatiladi? Bitta to‘g‘ri javob
2 Nima chiqadi? Kod nima chiqaradi 
x = 5
if x > 3:
    print("katta")
else:
    print("kichik")
3 Python‘da blok qanday belgilanadi? Bitta to‘g‘ri javob
4 `if 0 <= x <= 100:` yozuvi Python‘da to‘g‘ri ishlaydi. To‘g‘ri yoki noto‘g‘ri
5 Qaysi qiymatlar shartda `False` deb qaraladi? Bir nechta to‘g‘ri javob

Bir nechta javob to‘g‘ri bo‘lishi mumkin.

6 Nima chiqadi? Kod nima chiqaradi 
n = 0
if n:
    print("bor")
else:
    print("yoq")
7 Ikkinchi shartni tekshirish uchun qaysi kalit so‘z yoziladi? Bo‘sh joyni to‘ldirish 
if n > 0:
    print("musbat")
____ n < 0:
    print("manfiy")
8 `x = 7` bo‘lsa, `x % 2 == 0 or x > 5` ifodasi nima qaytaradi? (True yoki False) Qisqa javob — yoziladi
9 `not (a and b)` qachon `True` bo‘ladi? Bitta to‘g‘ri javob
10 `else` blokini `elif` dan oldin yozish mumkin. To‘g‘ri yoki noto‘g‘ri

Javoblar serverda tekshiriladi. Katta-kichik harf, apostrof shakli va ortiqcha bo‘shliq ahamiyatsiz.