11. Funksiyalar

Funksiya

Funksiya — nom berilgan kod bo‘lagi. U bitta ishni bajaradi va
natijani return bilan qaytaradi:

def tub_mi(n):
    if n < 2:
        return False
    d = 2
    while d * d <= n:
        if n % d == 0:
            return False
        d += 1
    return True

print(tub_mi(7))     # True

return va print farqi

Bu boshlang‘ich bosqichdagi eng muhim chalkashlik:

• print — ekranga ko‘rsatadi;
• return — qiymatni qaytaradi, uni keyin ishlatish mumkin.

def qoshuv(a, b):
    print(a + b)      # natijani ishlatib bo‘lmaydi

def qoshuv2(a, b):
    return a + b

x = qoshuv2(2, 3) * 10    # 50

return bajarilgan zahoti funksiya tugaydi — undan keyingi qatorlar
ishlamaydi.

Parametrlar

def salom(ism, matn="Salom"):
    return f"{matn}, {ism}!"

salom("Aziz")                  # Salom, Aziz!
salom("Aziz", "Xayrli tong")   # Xayrli tong, Aziz!

Ko‘lam (scope)

Funksiya ichida yaratilgan o‘zgaruvchi faqat o‘sha yerda yashaydi:

def f():
    x = 5      # bu ichki x
print(x)       # NameError

Tashqi o‘zgaruvchini o‘qish mumkin, lekin o‘zgartirish uchun uni
parametr qilib berish yoki natijani qaytarish to‘g‘riroq — global
o‘zgaruvchiga tayanish kodni chalkashtiradi.

Nega funksiya kerak

Bitta uzun main o‘rniga kichik funksiyalar: har birini alohida
tekshirish oson, nomi kodni tushuntiradi va takroriy kod yo‘qoladi.